BBurago – hưng thịnh, lụi tàn và tái sinh

Leave a comment
@ Experiences

Bburago_Logo3220_l464_l 462_l

Bburago, thương hiệu sản xuất mô hình nổi tiếng của Ý từ 1976 đến 2005 và đến 2007 được mua lại bởi May Cheong (Maisto) group, Trung Quốc.

Những năm đầu tiên

Tên khởi thuỷ của hãng Bburago được gọi là Martoys từ 1974-1976, hãng được sáng lập bởi các anh em nhà Besana gồm Mario, Ugo và Martino Besana – những người trước đó từng sáng lập Mebetoys sau đó bán lại cho hãng Mattel (theo TS. Force, 1992, p124). Martoys tập trung chế tác những mô hình có kích thước lớn hơn và đổi tên thành Bburago từ nằm 1976. Bburago với 2 chữ ‘B’ là cách viết chính xác của tên thương hiệu này. Chữ B tượng trưng cho tên thị trấn và cũng là tên của gia đình Besana sáng lập.

bburago2

Mario Bessana, một trong 3 anh em nhà Bessana sáng lập nên thương hiệu Bburago

MartoysRangeRoverFire

Hộp mô hình Range Rover xe chữa cháy sân bay của Martoys, tỉ lệ 1:24

Một trong những dòng sản phẩm Bburago đầu tiên đó là series Fiat truck 1:43, nhưng có vẻ như series này đã ‘tuyệt chủng’ vào năm 1980 – theo như Tiến Sĩ Force, Dr. Edward, viết trong cuốn Classic Miniature Vehicles Made in Italy xuất bản 1992. Bburago cũng tiếp tục sản xuất các dòng sản phẩm của Martoys, tuy nhiên, các mẫu mô hình được sản xuất dưới tỉ lệ 1:24 và hầu hết là các mẫu xe thể thao hoặc xe thùng (saloon) châu Âu đương đại. Các chi tiết được chế tác một cách sắc sảo và nhiều tuỳ chọn mở (đồ gắn thêm). Sau đó, loạt mô hình tỉ lệ 1:18 được chế tác và dần trở thành ‘mặc định’ của Bburago. Đến giữa thập niên 80, dòng 1:43 mới của hãng xuất hiện sau đó 1:24, 1:18 và 1:43 dòng mô hình lắp ráp xuất hiện.

bburago fiat truck

Series Fiat Truck 1:43 của Bburago
Bburago57Testarossa
Mẫu xe Ferrari Testa Rossa 1957 1:24 của Bburago

Các mẫu xe dòng kit tuy dùng chung mẫu khuôn đúc với dòng xe-gắn-sẵn phổ thông nhưng lại phát triển các phiên bản có các chi tiết khác đi một chút (màu sơn, hoạ tiết trang trí…) thường là mô hình các loại xe đua hay ‘độ tem’ xe đua. Các mẫu mô hình kit của Bburago cực kì nổi tiếng với loại tem hay decal nước có đặc tính rất ưu việt là không làm ảnh hưởng đến lớp sơn bóng bẩy xe, thường các kit như thế thuộc loại ‘hàng hiếm’.

Thông tin thêm: thường thì Bburago in hoạ tiết lên decal cùng màu và dán lên xe chứ không in lên decal trong suốt). Nguời ta thường còn phủ chồng thêm một lớp sơn trong suốt để cố định vĩnh viễn cũng như bảo vệ lớp decal sau khi dán.

BBUR3003-1-MG

Rolls Royce Camargue tỉ lệ 1:22

Một vấn đề nhỏ cho những nhà sưu tập xe mô hình ‘khó tính’ đến từ việc sử dụng nhựa trên chi tiết cửa và nắp ca-pô. Những phần này thỉnh thoảng tạo ra cảm giác không thật khi đóng/mở và nhựa bị lão hóa sau một khoảng thời gian nhất định khiến nó biến dạng, bị lỏng, lờn…Rằng là vậy, nhưng nhiêù người nghĩ rằng nó vẫn tốt hơn loại cửa bật bằng cơ cấu đòn bẩy dùng rộng rãi trong dòng mô hình dành riêng cho trẻ con.

Tỉ lệ lớn hơn

Lamborghini_Bburago

Lamborghini Diablo in 1/18 scale.

Dòng mô hình 1:18 vốn truyền thống nhắm tới những nhà sưu tập hơn là đồ chơi thông thường , và Bburago đã trở thành một mắt xích quan trọng ở thị trường châu Âu trong thập niên 90. Bburago là nhà sản xuất mô hình đầu tiên coi các mô hình tỉ lệ 1:18 là dòng sản phẩm chính của hãng, tất nhiên, cũng có các hãng mô hình tiên phong khác từng làm như thế nhưng cũng đã tự loại 1:18 ra khỏi danh mục sản xuất như Schuco, Gama và Polistil. Ngoài ra còn có hãng Franklin Mint Precision Models tham gia cuộc chơi với dịch vụ đặt chế tác mô hình qua thư tín…với giá mắc hơn nhưng đôi khi chất lượng lại khá ‘làng nhàng’.

Tuy nhiên, thực tế thì Bburago cũng không tự gò bó mình vào khuôn khổ tỉ lệ 1:18 không, hãng cũng chế tác các mô hình khác ở tỉ lệ 1:16 cho những mẫu xe nhỏ như Renault Alpine A1pine A110 và FIAT 500 hoặc các mẫu xe lớn hơn như chiếc pickup Ford F-150 ở tỉ lệ 1:21. Thoạt đầu Bburago chỉ cho ra đời các mẫu xe cổ trong thập niên 1930, nhưng về sau lần lượt các mẫu xe những năm 50-60 cũng lần lượt xuất hiện chẳng hạn như chiếc roadster Jaguar XK-E. Và càng về sau, các mẫu xe hiện đại cũng xuất hiện như Lamborghini Diablo, mà một số mẫu thuộc loại ‘bán chạy nhất’ của hãng.

Để tiết kiệm chi phí, các mẫu xe thường được sao chép lại từ một nguyên mẫu cho nhiều tỉ lệ. Mác Diamond, SuperGold là các dòng chính của tỉ lệ 1:18 với khoảng 30 mẫu xe. Mỗi mẫu thường được sản xuất 2-3 biến thể màu và thông thường thì có cả 2 bản roadster (mui trần) và coupe (Bburago 1996). Bản thân giữa các dòng cũng khó lòng mà phân biệt, nhưng dòng Super thì thiên về các mẫu xe cổ trong khi dòng Gold lại được đóng gói sang trọng hơn.

3013bg_box

Bburago Mercedes-Benz 300SL tỉ lệ 1:18 nổi tiếng với cơ cấu cửa mở dạng cánh chim và buồng lái được làm chi tiết. Mẫu xe này cũng được chế tác cho tỉ lệ 1:24 cho các dòng Grand Prix, Bijoux, VIP và Super.

Dòng sản phẩm Super bao gồm nhiều mẫu xe couples phổ thông, xe siêu nhỏ (microcar) phiên bản xe đua và xe cảnh sát với tổng cộng 45 mẫu (Bburago 1996). Dòng Grand Prix bao gồm 10 mẫu xe đua Công thức 1 và các mẫu xe Indy.

Sản phẩm thuộc tỉ lệ lớn hơn thường cho phép mở được nhiều cửa hơn, máy móc chi tiết hơn, co bánh sơ-cua trong cốp, đánh lái được bằng vô-lăng, cây gạt nước và mặt đồng hồ nhiều chi tiết. Một số mẫu có thêm các chi tiết mạ crôm tuy nhiên trông khá ‘nhựa’ và rẻ tiền, tuy nhiên sau này, đối thủ và cũng là chủ sở hữu mới – hãng Maisto đã khắc phục tình trạng này thực hơn.

Bburago 1:43 hay còn gọi là size bỏ túi bao gồm khoảng 36 mẫu với khoảng 60 biến thể. Có thể xem đây là những chiếc ‘Hot Wheels’ bự hơn, chi tiết, bánh bằng nhựa cứng, tuy nhiên không mở được cửa và thường có giá mềm hơn nhiều. Bburago nhắm đến các khách hàng trẻ con với cái giá khoảng vài dollar cho một mẫu. Về chất lượng, chi tiết và bao bì có thể nói là miễn chê – một ví dụ điển hình đó là chiếc SAAB 900 đời đầu hoặc chiếc MCA Montecarlo Centennaire (gồm một biến thể có mang hình nhà tài trợ MIG của Nga) (Bburago 2000).

;

SAAB 900 Turbo, tỉ lệ 1:43 hiện có thể tìm thấy trên eBay với cái giá từ 35-40 euro, tương đương 54$/mẫu

$T2eC16JHJHQE9nzEyO,RBQdbsuVFvQ~~60_1

MIG Georgia – một tổ chức đầu tư tài chính của Nga đã quảng bá hình ảnh của mình trên chiếc MCA Montecarlo Centennaire

Cạnh tranh khốc liệt

Đến cuối thập niên 90, Bburago thậm chí không còn tìm được chỗ đứng trên thị trường mô hình tĩnh 1:18 do gặp phải sự cạnh tranh khốc liệt từ đủ các loại đối thủ từ tầm thấp đến tầm cao như Exoto, Maisto, YatmingErtl, Mira, RevellJouefAnson, và cả Mattel. Đối thủ của Bburago liên tiếp cho ra đời hàng loạt những mẫu xe tương tự với chất lượng ngang bằng hoặc tốt hơn cả Bburago. Các hãng này sử dụng lợi thế nhân công giá rẻ hơn nhiều ở các nước Thái Lan và Trung Quốc thay vì sử dụng nhân công bản địa tại Ý. Đến năm 2005, các khách hàng cũ của Bburago được thông báo hung tin: Bburago đã chính thức bị mua lại bởi đối thủ Maisto. Đây cũng chính là dấu chấm hết cho nhà sản xuất mô hình công nghiệp giá phải chăng tại Ý nói riêng và cả ở châu Âu nói chung.

3341R_box

‘Gã người Ý’ cuối cùng của nhà Bburago, chiếc Maserati 3200 GT 1990, 

Nói đến sự kiện này, cũng phải nhắc đến sự kiện hãng ký hợp đồng độc quyền với Mattel để sản xuất các mẫu xe Ferrari. Rất nhiều tiền của, trang thiết bị đã được đầu tư để sản xuất các mẫu xe và Bburago đã gần như bị đánh gục. Hợp đồng này sau này đã được thay đổi, Bburago và các hãng mô hình khác được quyền sản xuất lại các mẫu xe cho ‘ngựa chồm, nhưng tại thời điểm cuối thập niên 90 nó chỉ giới hạn cho phép Bburago và một số hãng làm điều này.

Tái sinh từ đống tro tàn

Những chiếc xe mô hình của Bburago, đặc biệt là những mẫu 1:24 đời đầu tiên dưới thời đại Bburago Ý đã trở thành những viên ngọc quý được lưu giữ và săn tìm trong giới chơi mô hình toàn Thế Giới. Một vài mẫu xe được cho là hiếm nhất phải kể đến những cái tên như Lancia Beta sedan giới thiệu dưới tên Martoys và Innocenti Mini 120. Lamborghini Cheetah 4×4, Renault 4LFiat 124 Spyder AbarthAlfetta GTV và BMW 3.0 CSL “Batmobile” cũng được cho là hiếm và rất giá trị.

1777

Một số mẫu Bburago thuộc loại hiếm bao gồm cả những mẫu promo (thường chỉ bán số lượng hạn chế nhân một dịp kỷ niệm hay khuyến mãi sự kiện) như Camargue với màu sơn gold-green và mẫu Lancia Ypsilon tỉ lệ 1:24 chỉ được bán duy nhất một chiếc tại châu Âu (nội thất màu beige trong khi bản made in China nội thất màu đen). Ngoài ra, chiếc concept Peugeot 907 cũng được săn đón không kém, vì đây là chiếc 1:18 sản xuất cuối cùng trước khi Bburago tuyên bố phá sản.

31100-C

Dưới thời đại của May Cheong – chủ sở hữu thương hiệu Maisto, dòng sản phẩm Race and Play chuyên các mẫu xe Ferrari đã được khai sinh. Trên bao bì ghi là tỉ lệ 1:43 nhưng thực chất là 1:40.

Tại thời điểm Bburago ‘đóng băng’ mọi hoạt động sản xuất các mẫu xe Ferrari, trớ trêu thay cũng chính là lúc mẫu Ferrari 360 Spider tỉ lệ 1:18 chuẩn bị được công bố. Người ta cho rằng, một số mô hình đã rời nhà máy mặc dù thông tin này vẫn chưa bao giờ được công nhận.

Đầu năm 2007, Bburago chính thức được ‘tái sinh’ dưới sự điều hành của May Cheong Group cũng là chủ sở hữu của thương hiệu Maisto, việc này cũng tương tự như Mattel sở hữu cùng lúc cả Hot WheelsMatchbox vốn từng là hai thương hiệu đối đầu truyền kiếp. Để cả 2 thương hiệu thành công, nó bắt buộc phải tìm ra sự khác biệt giữa chúng. May Cheong đã đưa ra câu trả lời rằng, thương hiệu Bburago sẽ ưu tiên các mẫu xe châu Âu. Điều này được chứng minh bằng con số: chỉ có 6/64 mẫu xe 1:18 của Bburago là xe ngoài châu Âu, tỉ lệ này tương đương khoảng 9%. Trong khi Maisto có tổng cộng 113 mẫu 1:18, trong đó có 53 mẫu xe ngoài châu Âu, tương đương tỉ lệ 47%. May Cheong đã tránh việc để cho 2 thương hiệu ‘huynh đệ tương tàn’ bằng cách này.

Rất nhiều mẫu xe của Bburago có trong tay tại thời điểm diễn ra thương vụ với May Cheong đã được sản xuất trở lại tại Thái Lan và Trung Quốc cùng với nhiều mẫu khuôn mới. Đến 2011, một số mẫu chẳng hạn như dòng Ferrrari garage tỉ lệ nhỏ Race and Play đã xuất hiện trở lại tại các cửa hàng Toys-R-Us (chuỗi cửa hàng bán đồ chơi nổi tiếng của Mỹ).

Biên dịch bởi Chili Pepper Garage, 2012. Nguồn: Wikipedia và một số nguồn khác.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s